فرهنگ

ایران و آسیای مرکزی در آیینه میراث فرهنگی عصر مغول و ایلخانی


به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امورخارجه (IPIS) با حمایت و همکاری موسسۀ بین المللی مطالعات آسیای مرکزی (IICAS) کنفرانس بین‌المللی «ایران و آسیای مرکزی در آیینه میراث فرهنگی ملموس و ناملموس عصر مغول و ایلخانی در مسیر جاده ابریشم» را در روز چهارشنبه 11 خردادماه 1401 با حضور پژوهشگران حوزه تمدن و تاریخ برگزار می‌کند.

در معرفی این همایش آمده است: «مغول‌ها و سلسله ایلخانی از مهم‌ترین فرمانروایان قرون وسطی در آسیا بوده‌اند که در طول تاریخ بر بخش‌های عمده ایران، آسیای مرکزی و جاده ابریشم حکومت نمودند. این دوره زمانی از جنبه‌های مختلف حائز اهمیت است: مغول‌ها در واقع با توسعه چین، آسیای مرکزی، ایران و شمال دریای خزر بخش قابل توجهی از جاده ابریشم را تصرف کردند.

ایلخانیان با استقرار مغول‌ها به قدرت رسیده و قریب به یک قرن بر ایران و بخشی از آسیای مرکزی و قفقاز فرمانروایی نمودند. تحولات این دوره من جمله تعاملاتی که با سرزمین‌های همسایه و مردم آن قلمروها صورت پذیرفت از اهمیت والایی برخوردار می‌باشد.

«پذیرش دیگری‌ها» به عنوان یک مفهوم همواره از جنبه‌های مختلف بین‌المللی، فردی و اخلاقی مورد توجه بوده است. در تاریخ ایران و ماوراء النهر، دورۀ ایلخانیان بازه زمانی شناخته شده در پذیرش دیگری‌ها بوده است. بررسی اجمالی دوره مذکور و میزان تحقق اصل شناخت و درک دیگری در این کنفرانس مورد توجه می‌باشد. علاوه بر این با توجه به تغییر محتوی در مفهوم «میراث فرهنگی» در دهه‌های اخیر، مسلما درک و شناخت میراث ملموس و ناملموس جوامع مختلف می‌تواند به گفتگوی بین فرهنگی کمک نموده و احترام متقابل جهت شناخت دیگر ملل را فراهم کند.

نمونه‌های وجود زمینه‌های گفتگو محور در دوره ایلخانیان:

انقلاب در سنت علمی و حرکت به سمت علوم کاربردی نظیر نجوم، ریاضیات و پزشکی پس از یک دوره ویرانگری کامل

حفظ ارتباط فی ما بین دانشمندان مناطق مختلف جغرافیایی و در عین حال داشتن ایده‌های مختلف جهت هموار نمودن شرایط مطلوب برای تولید و بازآفرینی دانش در اشکال مختلف

تشکیل چرخه‌ها و مناظرات علمی: ایجاد سنت میزبانی از دانشمندان بدون در نظر گرفتن تبعیضاتی نظیر مذهب و قومیت، به عنوان مثال «چرخه الغ بیگ»، «مدرسه بایسنقر»

ساختارشکنی قوانین ثابت: تلاش‌های مستمر دانشمندان این دوره جهت بازنگری سنت‌ها و قوانین لایتغیر، سازماندهی مجدد چرخه‌های ایدئولوژیک ناکارآمد، احیای علوم در شاخه‌های غیر دینی

بازتعریف مفهوم وقف: گسترش دامنه تقسیم منابع و مزایای وقف جهت دانشمندان کشورهای در مسیر راه ابریشم بدون توجه به اولویت‌های ژئوپلتیک قدرت‌های پراکنده در راستای گسترش دامنۀ دانش در این مسیر

بسترسازی جهت گسترش هنر: مرمت بناهای تاریخی، مراکز علمی (رصدخانه‌ها، مدارس، هنرستان‌ها و …) در راستای شکوفایی میراث فرهنگی ناملموس نظیر چرخه‌های علمی، فرهنگی و هنری، سنت‌ها و آیین‌ها

کلی‌نگری به تاریخ جهان به عنوان سندی مکمل جهت شناخت خود: باور به این واقعیت که «دیگری» می‌تواند راهی جهت شناخت «خود» باشد. مثال: کتاب جوامع التاریخ رشیدالدین همدانی که راه را جهت تحقق این امر هموار نمود.

ایجاد امنیت فراگیر: مغول‌ها با تشکیل حکومت و برداشتن مرزها و پذیرش جامعیت قلمروهای حکومتی خود به همراه افزایش سفرها در مسیر جاده ابریشم سبب ایجاد فضایی گفتگومحور فی ما بین شرق و غرب گردیده و در واقع نخستین الگوی جهانی‌سازی را در این دوره زمانی ترسیم نمودند.

همسان‌سازی فرهنگی بدون وجود تبعیض و تفکیک باورها ، قومیت ها و…

نقش‌آفرینی «دیگری‌ها» بدون وجود تبعیض جنسیتی با پیدایش «خاتون‌ها» و نقش‌آفرینی ایشان در امور حکومتداری، قضایی، مالیاتی و …

 محل برگزاری همایش: دفتر مطالعات سیاسی و بین الملل وزارت امور خارجه به نشانی نیاوران، خیابان شهید باهنر، خیابان شهید آقایی است.


لینک منبع

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا